سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

56

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

و در غير اين سه مورد الف به « واو » قلب مىگردد مانند : « عصى » كه تثنيه‌اش عصوان است . 2 - اسم مقصور در صورتى كه جمع سالم بسته شود آخرش را حذف مىكنند لذا در جمع « موسى » ، موسون و موسين مىگويند . 3 - اعراب سه‌گانه ( رفع ، نصب ، جرّ ) در اسم مقصور مقدّر است . تقسيم دوّم : اسم جامد و اسم مشتق اسم بملاحظه اصالت و تفرعش بر دو قسم است : 1 - اسم جامد : و آن اسمى است كه فرع بر كلمه ديگر نبوده و از لفظ ديگرى گرفته نشده باشد و براى آن مصاديقى است همچون : مصدر ، ضمائر ، اسماء اشاره ، موصولات ، اسماء افعال ، اسماء اصوات و غيره . 2 - اسم مشتق : و آن اسمى است كه فرع بر كلمه ديگر بوده و از آن گرفته شده باشد ، اسماء مشتق هشت تا هستند بقرار ذيل : 1 - اسم فاعل . 2 - اسم مفعول . 3 - صفت مشبهه . 4 - صيغه مبالغه . 5 - اسم تفضيل . 6 - اسم مكان . 7 - اسم زمان . 8 - اسم آلت . بنابراين بقيه اسماء جامد مىباشند و ما در اينجا فعلا به شرح احكام اسماءمشتق پرداخته و بيان احكام جوامد را در ذيل اقسام كه براى اسم ذكر مىكنيم انشاء اللّه